Ryby i rośliny tworzą w każdym akwarium nierozdzielną całość. O ile jednak rośliny mogą egzystować bez ryb, o tyle ryby mogą na ogół żyć bez roślin jedynie pod warunkiem zastosowania szeregu technicznych urządzeń pomocniczych. Rośliny są bowiem producentami wytwarzającymi substancje organiczne ze związków mineralnych przy wykorzystaniu energii świetlnej. Zwierzęta, w na­szym przypadku ryby, są natomiast konsumentami i skazane są na odżywianie się substancjami organicznymi, przy czym albo zjadają rośliny, albo inne zwierzę­ta, które są roślinożerne.

Właściwy stosunek między ilością ryb i roślin jest podstawą równowagi biolo­gicznej w akwarium. Wydalane przez ryby związki organiczne rozkładane są przez bakterie i inne drobnoustroje na związki mineralne. Substancje te pobie­rane są z kolei przez rośliny i przekształcane w żywą materię; niektóre glony stanowią poszukiwane i niezbędne uzupełnienie pokarmu ryb. Dopóki wydalane związki organiczne są w akwarium rozkładane, dopóty wszystko jest w porządku. Gdy jednak zaczynają się one nagromadzać, wówczas równowaga biologiczna w akwarium ulega zakłóceniu. Powstają szkodliwe produkty procesów gnilnych, które są przyczyną zamierania zarówno ryb, jak i roślin.

W ciągu dnia rośliny produkują tlen potrzebny rybom do oddychania, ryby zaś podczas tego procesu wydalają dwutlenek węgla, który z kolei asymilowany jest przez rośliny.
WT nocy natomiast rośliny wydzielają tylko dwutlenek węgla, a więc tak jak ryby; ponieważ jednak ryby w tym czasie odpoczywają, zużywają dzięki temu minimalne ilości tlenu.
Zawartość tlenu oraz dwutlenku węgla może być również regulowana sztucznie za pomocą dość skomplikowanej aparatury. Powinna ona jednak być stosowana tylko jako uzupełnienie naturalnej wymiany między roślinami i rybami wówczas, gdy hodowca świadomie zakłóca równowagę w akwarium wprowadzając do niego zbyt dużo ryb.

Najkorzystniejsze i najmniej zakłócające jest zwykłe urządzenie do wpompowywania do akwarium powietrza, które w postaci drobniutkich pęcherzyków wydostaje się z rozpylaczy. Dzięki temu do wody dostaje się więcej tlenu, a po­nadto dolne jej warstwy mieszają się z górnymi, tak że woda w całym zbiorniku ma bardziej wyrównaną temperaturę. Jeszcze skuteczniej pracuje tzw. filtr biolo­giczny, który wbudowany jest w podłoże pod warstwą piasku. Filtr ten zapewnia wyrównywanie temperatury wody również w pobliżu podłoża. Jednocześnie zwiększa on zawartość tlenu w wodzie i podłożu, ułatwia oddychanie korzeniom roślin oraz zapobiega gniciu resztek organicznych, które dostają się do podłoża.